“พิศวง” สิ่งมหัศจรรย์ในธรรมชาติที่มาพร้อมฤดูฝน
เมื่อช่วงต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา หลายคนน่าจะเห็นข่าวพิศวงชนิดใหม่ของโลก “พิศวงมฤตยู” 𝑇ℎ𝑖𝑠𝑚𝑖𝑎 𝑑𝑎𝑒𝑚𝑜𝑛𝑎 ที่ค้นพบที่อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ จ. กาญจนบุรี โดย
ผศ.ดร.ต่อศักดิ์ สีลานันท์ และบัณฑิตจากภาควิชาพฤกษศาสตร์ (ณีรนุช เถาว์ศิริ และ ชนชนม์ ชูเชื้อ) พร้อมคณะวิจัยจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (รศ.ดร.สหัช จันทนาอรพินท์ และ อิสริยากร จันทพราหมณ์)
“พิศวงมฤตยู” 𝑇ℎ𝑖𝑠𝑚𝑖𝑎 𝑑𝑎𝑒𝑚𝑜𝑛𝑎 โดดเด่นด้วยลักษณะอันน่าพิศวงของดอกสีดำเข้ม ตัดกับสีส้มสะดุดตาของกลีบวงนอก (outer tepals) ดูแล้วก็อดไม่ได้ที่หลายคนจะจินตนาการเป็นรูปสัตว์ แมลง หรือปีศาจ ต่าง ๆ นานา
.
นอกจากรูปร่างที่แปลกตาแล้ว “พิศวงมฤตยู” ยังมีมุมที่น่าสนใจเกี่ยวกับขอบเขตการกระจายพันธุ์ ซึ่งเดิมมีรายงานว่าพืชในสกุล 𝑇ℎ𝑖𝑠𝑚𝑖𝑎 หมู่ 𝐺𝑒𝑜𝑚𝑖𝑡𝑟𝑎 (𝑇ℎ𝑖𝑠𝑚𝑖𝑎 𝑑𝑎𝑒𝑚𝑜𝑛𝑎 เป็นสมาชิกชนิดใหม่ในหมู่นี้ด้วย) พบกระจายพันธุ์เฉพาะบริเวณภาคใต้ของประเทศไทย คาบสมุทรมลายู เกาะบอร์เนียว และเกาะสุมาตรา แต่การพบ 𝑇ℎ𝑖𝑠𝑚𝑖𝑎 𝑑𝑎𝑒𝑚𝑜𝑛𝑎 ที่อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ จ. กาญจนบุรี ซึ่งอยู่ไกลจากขอบเขตเดิมถึง 1000 กม. นี้ ทำให้การค้นพบนี้ ไม่เพียงแต่เพิ่มเติมองค์ความรู้ของสมาชิกของพิศวงในหมู่นี้เท่านั้น แต่ยังขยายขอบเขตการกระจายพันธุ์ของพิศวงในหมู่ให้กว้างขึ้นจากเดิมอีกด้วย
.
การค้นพบครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของคำถามสำคัญต่อไปว่า “พืชในหมู่นี้กระจายพันธุ์ขึ้นมาถึง จ. กาญจนบุรีได้อย่างไร?” หรือยังมีปริศนาที่ซ่อนอยู่ในธรรมชาติให้เราออกเดินทางเพื่อหาคำตอบ นี่จึงสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการศึกษาความหลายหลายของพืชในเชิงพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพราะหากไม่มีการสำรวจและศึกษาในพื้นที่ต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ พิศวงชนิดนี้ก็คงซ่อนตัวอยู่ในธรรมชาติและยังคงเป็นปริศนาทางพฤกษศาสตร์ที่รอวันคลี่คลายต่อไป
.
ปัจจุบันในประเทศไทยยังมีพื้นที่ที่ขาดการสำรวจอีกมาก และอาจมีพืชพรรณอีกหลายชนิดที่ซ่อนอยู่ในธรรมชาติ ซึ่งการศึกษาความหลากหลายของพืชจะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยไขปริศนาทางธรรมชาติและตอบคำถามอีกมากมายที่เรายังหาคำตอบไม่ได้ ยิ่งเราศึกษาและสำรวจมากขึ้นเท่าใด เรายิ่งมีข้อมูลพื้นฐานที่จะช่วยให้เข้าใจธรรมชาติได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น อันเป็นรากฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างกลมกลืน และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน
.
สุดท้ายการค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกอาจไม่ใช่แค่การท้าทายที่เราได้ค้นพบสิ่งที่ไม่เคยหาเจอ แต่มันเป็นการมองเห็นสิ่งที่อยู่ในธรรมชาติและเล่าเรื่องราวของพืชชนิดนั้นให้โลกได้รับรู้ถึงความงามและคุณค่า และอาจตอบคำถามในใจหลายคนว่า “นี่เราเองก็ชอบพฤกษศาสตร์หรือนี่?”
สนใจอ่านบทความเพิ่มเติม สามารถเข้าชมได้ที่นี่
𝑇ℎ𝑖𝑠𝑚𝑖𝑎 𝑑𝑎𝑒𝑚𝑜𝑛𝑎 (Thismiaceae), a new species from Thailand supported by morphological and molecular evidence expand
Tosak Seelanan, Isareyakorn Chantapram, Neeranuch Taosiri, Chanachon Chuchuea, Sahut Chantanaorrapint
.
และรับฟัง podcast รายการทันโลกวิทยาศาสตร์ได้ที่นี่
***
เขียนโดย ณีรนุช เถาว์ศิริ และ ผศ.ดร.ต่อศักดิ์ สีลานันท์
เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.ฉัตรทิพย์ รอดทัศนา
Previous slide
Next slide